W dniu 8 stycznia b.r. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaprosił organizacje pozarządowe i inne uprawnione podmioty do udziału w otwartym konkursie ofert na najlepsze projekty dofinansowywane w 2010 r. ze środków krajowego Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (PO FIO).
Wysokość środków na finansowanie PO FIO w roku 2010 wynosi 60.000.000,00 zł, w tym 57.600.000,00 zł przeznaczono na dotacje, zaś 2.400.000,00 zł przeznaczono na obsługę techniczną.
Celem głównym Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich jest zwiększenie udziału organizacji pozarządowych oraz podmiotów kościelnych i związków wyznaniowych prowadzących działalność pożytku publicznego w realizacji zadań publicznych, w ramach kształtowanych i prowadzonych na zasadach partnerstwa i pomocniczości polityk publicznych.
Cel główny powinien zostać osiągnięty z uwzględnieniem horyzontalnych zasad PO FIO: partnerstwa, innowacyjności, zrównoważonego rozwoju i równości szans.
Cele szczegółowe PO FIO to:
- Zwiększenie aktywności i świadomości obywateli i wspólnot lokalnych.
- Rozwój potencjału sektora organizacji pozarządowych.
- Zwiększenie zaangażowania sektora organizacji pozarządowych na rzecz usług społecznych w zakresie integracji i aktywizacji społecznej oraz zabezpieczenia społecznego.
- Wspieranie rozwoju polskiego modelu ekonomii społecznej.
Powyższe cele będą realizowane, z uwzględnieniem kryterium terytorialnego, potencjału organizacji i obszaru działania, w ramach czterech Priorytetów, poprzez wspieranie:
- indywidualnych działań inicjowanych przez organizacje pozarządowe w zakresie realizacji zadań publicznych,
- wspólnych inicjatyw obywatelskich w ramach partnerstwa publiczno-społecznego,
- wspólnych działań podejmowanych w ramach partnerstw wewnątrz III sektora.
Priorytety i obszary wsparcia w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich:
PRIORYTET I. AKTYWNI, ŚWIADOMI OBYWATELE, AKTYWNE WSPÓLNOTY LOKALNE
Projekty realizowane w ramach Priorytetu powinny w różnych formach angażować obywateli, dając im możliwość aktywnego działania oraz łączenia aktywności ze zdobywaniem wiedzy w sferze działań obywatelskich.
Obszary wsparcia Priorytetu:
- Kształtowanie wiedzy i umiejętności pozwalających na aktywne uczestnictwo w życiu publicznym - programy edukacyjne związane ze wzmacnianiem świadomości społecznej i obywatelskiej.
- Aktywizacja obywateli w sprawach publicznych - programy na rzecz obywatelskiego zaangażowania w sprawy publiczne, np. poprzez udział w debatach publicznych, konsultacjach społecznych, udział w wyborach, wolontariat, filantropię, członkostwo w stowarzyszeniach.
- Rozwój poradnictwa i rzecznictwa obywatelskiego - rzecznictwo interesów osób i rodzin wobec: instytucji publicznych sektora administracji, wymiaru sprawiedliwości i gospodarki; inicjatywy skierowane do środowisk zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz wykluczone społecznie, w związku z niską świadomością prawną i niedostatkiem aktywności administracji publicznej w tym zakresie, zwiększające dostęp do tego rodzaju poradnictwa.
- Ochrona i upowszechnianie praw dziecka - działania na rzecz zapewnienia dziecku pełnego i harmonijnego rozwoju z poszanowaniem jego godności i podmiotowości.
- Ochrona praw konsumenta - działania promujące rozwój ruchu konsumenckiego w lokalnych środowiskach, działania promujące sprawiedliwy handel (rozumiany jako wyraz partnerstwa między producentami a odbiorcami oraz jako przejaw uczciwej konkurencji, uwzględniający interes społeczny, poddany społecznej kontroli), walkę z wszelkimi praktykami o charakterze monopolistycznym, w tym w odniesieniu do funkcjonowania wąskich grup interesu, a także nierzetelnych i nielegalnych praktyk marketingowych, w tym stosowaniem reklamy w sposób niezgodny z prawem oraz interesem publicznym.
- Zwiększenie dostępu do informacji publicznej - edukacja i promocja w zakresie praw obywateli i obowiązków służb publicznych w kwestii dostępu do informacji publicznej (w tym także upowszechniania w społeczeństwie nawyku wykorzystywania publicznych usług i treści udostępnianych w formie elektronicznej), wsparcie dla inicjatyw na rzecz informacyjnego ładu na poziomie lokalnym i regionalnym.
- Aktywizacja kobiet w życiu publicznym - podniesienie poziomu podmiotowości społecznej kobiet, aktywizacja kobiet do pełnienia istotnych ról społecznych w życiu publicznym.
- Pielęgnowanie tożsamości narodowej i kulturowej - promocja rodzimej tradycji, ze szczególnym uwzględnieniem podtrzymywania, popularyzowania szeroko pojętego dziedzictwa narodowego, wspieranie inicjatyw będących efektem współpracy różnorodnych środowisk, instytucji publicznych oraz organizacji pozarządowych w sferze tradycji oraz lokalnej, regionalnej i narodowej kultury.
- Wspieranie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska - m. in. poprzez tworzenie lokalnych programów ekologicznych oraz programów na rzecz ochrony zwierząt.
- Upowszechnianie kultury fizycznej i sportu w środowisku lokalnym - wspieranie inicjatyw w zakresie sportu powszechnego i kultury fizycznej dla wszystkich.
- Edukacja i promocja w zakresie obronności i bezpieczeństwa narodowego oraz bezpieczeństwa publicznego - kształtowanie patriotycznych i proobronnych postaw społeczeństwa, przygotowanie młodzieży do służby wojskowej i służby w innych formacjach obronnych, działania służące upowszechnianiu tradycji i historii oręża polskiego, szkolenia i akcje profilaktyczne dotyczące zagadnień z zakresu bezpieczeństwa powszechnego, wspieranie i upowszechnianie działań na rzecz ratownictwa i ochrony ludności (m.in. edukacja i promocja zagadnień z zakresu bezpieczeństwa powszechnego, ratownictwa i ochrony ludności, bezpiecznych zachowań w obliczu klęsk żywiołowych i katastrof, bezpiecznych zachowań w górach i nad wodami, aktywizacja społeczności lokalnych na rzecz społecznego wsparcia służb publicznych w zakresie ratownictwa).
PRIORYTET II. SPRAWNE ORGANIZACJE POZARZĄDOWE W DOBRYM PAŃSTWIE
Projekty realizowane w ramach Priorytetu powinny w różnych formach przyczyniać się do wzmocnienia potencjału ludzkiego i instytucjonalnego realizujących je organizacji (w wymiarze ilościowym i/lub jakościowym).
Obszary wsparcia Priorytetu:
- Rozwój potencjału organizacji pozarządowych - działania nakierowane na wyrównywanie szans organizacji słabo rozwiniętych infrastrukturalnie poprzez pomoc w formie szkoleniowej, informacyjnej, konsultacyjnej i doradczej.
- Wolontariat w organizacjach pozarządowych - w szczególności inicjatywy łączące bezinteresowne działanie z kształtowaniem więzi społecznych opartych na zaufaniu i solidarności społecznej.
PRIORYTET III. INTEGRACJA I AKTYWIZACJA SPOŁECZNA. ZABEZPIECZENIE SPOŁECZNE.
Projekty realizowane w ramach Priorytetu powinny w różnych formach stosować zasadę empowerment, czyli włączania beneficjentów w działania i decyzje podejmowane w ramach projektów.
Obszary wsparcia Priorytetu:
- Wspieranie podstawowych funkcji rodziny - kształtowanie postaw i wartości rodzinnych, propagowanie wzorców życia rodzinnego, aktywizacja społeczna i ekonomiczna rodzin, wspomaganie rodzin pracowników migrujących za granicę, działania na rzecz przystosowania lokalnego środowiska gospodarczego i społecznego oraz infrastruktury instytucjonalnej do potrzeb godzenia aktywności zawodowej rodziców z wychowywaniem dzieci, działania na rzecz zmiany społecznego przyzwolenia na niewywiązywanie się z obowiązków alimentacyjnych, a także na rzecz tworzenia możliwości wyboru aktywnych form przeciwdziałania ubóstwu rodzin z dziećmi zamiast biernych form (świadczenia).
- Rozwiązywanie problemów dzieci i młodzieży - w szczególności rozwijanie form wyrównywania szans edukacyjnych oraz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i patologiom, aktywizujących rozwój intelektualny poprzez zwiększenie dostępności do sektora usług społecznych (m.in. edukacji, kultury, turystyki), przeciwdziałanie przemocy w szkołach i placówkach oraz środowiskach rówieśniczych dzieci i młodzieży, aktywizacja społeczna i kulturowa dzieci i młodzieży, programy terapeutyczne i profilaktyczne dla dzieci i młodzieży zagrożonych wykluczeniem społecznemu.
- Tworzenie równych szans dla dyskryminowanych oraz najsłabszych grup społecznych - m.in. poprzez przeciwdziałanie dyskryminacji i ochrona praw grup dyskryminowanych, zmarginalizowanych i społecznie naznaczonych, w tym działania na rzecz integracji osób bezdomnych ze społeczeństwem i ich powrotu do głównego nurtu życia społecznego, wspieranie autorskich pomysłów na rzecz likwidowania przyczyn zróżnicowań społecznych i ekonomicznych, prowadzenie edukacji informatycznej i przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu.
- Porozumienia na rzecz integracji wspólnot i społeczności lokalnych ze szczególnym uwzględnieniem partnerskich relacji między różnymi grupami społecznymi w tym zróżnicowanymi ze względu na narodowość, pochodzenie etniczne, język, kulturę, wyznanie.
- Przeciwdziałanie zjawiskom patologii społecznej, stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego - metody przeciwdziałania zjawiskom patologii społecznej, wykorzystujące społeczną współodpowiedzialność za stan bezpieczeństwa publicznego, działania przeciw przemocy, ze szczególnym uwzględnieniem przemocy wobec dzieci i w rodzinie.
- Aktywizacja ludzi starych, integracja międzypokoleniowa, a w szczególności rozwijanie form uczestnictwa ludzi starych, wzmacniających ich podmiotowość społeczną w środowisku lokalnym, rozwój solidarności międzypokoleniowej, działania integrujące seniorów i młodych, wykorzystujące różne potencjały tych dwóch grup społecznych.
- Promocja zdrowia - rozwój inicjatyw służących promocji zdrowego stylu życia oraz upowszechnianiu edukacji zdrowotnej.
- Integracja i aktywizacja osób niepełnosprawnych - działania ograniczające wykluczanie społeczne osób niepełnosprawnych, ze względu na ich funkcjonowanie w nieprzyjaznym otoczeniu społecznym oraz trudną sytuację ekonomiczną.
- Działania na rzecz środowisk kombatanckich i osób represjonowanych - włączenie przedstawicieli grup do inicjatyw związanych z pielęgnowaniem tradycji historycznej, wychowania patriotycznego i historycznej więzi międzypokoleniowej.
- Integracja repatriantów w środowiskach lokalnych - inicjatywy na rzecz aktywizacji zawodowej i społecznej repatriantów i ich rodzin; tworzenie przyjaznego otoczenia społecznego i ekonomicznego do integracji repatriantów.
- Integracja i aktywizacja zawodowa cudzoziemców - działania wspierające skuteczną integrację cudzoziemców na polskim rynku pracy i w społeczeństwie, przeciwdziałanie zjawiskom wykorzystywania cudzoziemców, pracy nielegalnej i niezarejestrowanej, pomoc cudzoziemcom w korzystaniu z instytucji społecznych i prawnych.
- Działania na rzecz zachowania przez Polonię więzi kulturowej z Polską - wspieranie działań mających na celu nauczanie języka polskiego, poznawanie polskiej kultury, organizowanie akcji letnich dla dzieci i młodzieży; wspieranie akcji charytatywnych, wspieranie organizacji staży i wolontariatu dla polskiej młodzieży, prezentacja wkładu Polaków w rozwój kulturalny i gospodarczy państwa zasiedlenia, informowanie i poprawa dostępu do informacji nt. Polski i Polaków wśród obcokrajowców w skupiskach Polonii.
- Wypoczynek dzieci i młodzieży, krajoznawstwo i turystyka społeczna - promocja krajoznawstwa poprzez turystykę wśród dzieci i młodzieży, w szczególności w ramach letniego i zimowego wypoczynku, wspieranie inicjatyw związanych z projektami turystycznymi mającymi na celu podniesienie atrakcyjności turystycznej i kulturowej obszarów oraz wpływ na rozwój lokalny.
- Inicjatywy na rzecz udzielania pomocy humanitarnej - przedsięwzięcia mające na celu przygotowanie do niesienia oraz organizację pomocy humanitarnej, przygotowanie wolontariuszy w zakresie udzielania pomocy humanitarnej na terenach dotkniętych klęskami, katastrofami i konfliktami zbrojnym.
Priorytet IV. Rozwój przedsiębiorczości społecznej
Projekty realizowane w ramach Priorytetu powinny w różnych formach promować ideę łączenia aktywności ekonomicznej (zawodowej) z aktywnością społeczną.
Obszary wsparcia Priorytetu:
- Przedsiębiorczość społeczna i upowszechnianie idei partnerstwa trójsektorowego - szkoleniowo-doradcze wsparcie rozwoju różnych form przedsiębiorczości społecznej inicjowanej i prowadzonej przez organizacje pozarządowe, promowanie i upowszechnianie idei przedsiębiorczości społecznej oraz dobrych praktyk w tym obszarze, promowanie i upowszechnianie idei społecznego zaangażowania przedsiębiorców oraz współpracy organizacji pozarządowych, biznesu i administracji publicznej, promowanie nowych form gospodarowania i tworzenia własnych miejsc pracy (spółdzielczość socjalna).
- Wolontariat pracowniczy, rozumiany jako formy bezinteresownej i nieodpłatnej aktywności społeczno-zawodowej pracowników realizowane w oparciu o koncepcję społecznej odpowiedzialności biznesu we współpracy z organizacjami pozarządowymi, a w szczególności inicjatywy łączące bezinteresowne działanie z kształtowaniem więzi społecznych opartych na zaufaniu i solidarności społecznej.
Maksymalny czas realizacji projektu:
- projekty realizowane w 2010 r., tzw. projekty „jednoroczne": od 1 czerwca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.
- projekty realizowane w latach 2010-2011, tzw. projekty „dwuletnie": od 1 czerwca 2010 r. do 31 grudnia 2011 r.
Wysokość dotacji, o którą mogą ubiegać się organizacje pozarządowe:
- dla projektów „jednorocznych": od 10 tys. zł. do 300 tys. zł (w przypadku projektów „jednorocznych", wnioskowanie o dotację mniejszą niż 10 tys. zł lub większą niż 300 tys. zł spowoduje odrzucenie wniosku ze względów formalnych bez możliwości odwołania).
- dla projektów „dwuletnich": od 20 tys. zł. do 300 tys. zł (minimalna dotacja w danym roku musi wynosić nie mniej niż 10 tys. zł).
